De Israëlische Batsheva Dance Company, geleid door choreograaf Ohad Naharin, is afwisselend fel en zachtaardig, rauw en gepolijst, grappig, onhandig en verdrietig, zeer technisch en grimmig menselijk. Dus wat is het geheim achter de verbazingwekkende veelzijdigheid van de dansers? Ze trainen bijna volledig in een bewegingstaal die Naharin heeft gemaakt, genaamd Gaga.
Afgelopen voorjaar waren er Gaga-lessen in NYC, en als een bewonderaar van het werk van Naharin moest ik het bekijken. Ik volgde twee lessen, eerst in maart in de studio's van Cedar Lake Contemporary Ballet (het bedrijf was bezig met de voorbereiding om Naharin's Decadance ), en twee maanden later als onderdeel van de moderne gastartiestenreeks van Dance New Amsterdam. Ik heb niet alleen een geweldige tijd gehad, maar ik heb ook een beter begrip gekregen van wat de dansers van Naharin drijft - om nog maar te zwijgen van spiertrekkingen, kronkels, sijpelen en trillen. Wil meer weten? Lees verder.
Wat is Gaga?
Naharin ontwikkelde oorspronkelijk Gaga - het woord zelf heeft geen betekenis voor hem, zoiets als zijn bewegingstaal - meer dan 20 jaar geleden, na een verwoestende rugblessure. Tijdens zijn revalidatie concentreerde hij zich op het ontdekken hoe zijn gewonde lichaam efficiënter kon bewegen en op het vinden van ongebruikt potentieel in andere lichaamsdelen. Later evolueerde Gaga verder naar een taal die dansers een portaal naar zijn choreografie zou kunnen geven. Nu is het de officiële trainingsmethode voor de dansers van Batsheva. (Hoewel velen van hen een ballet- en moderne achtergrond hebben, volgen de leden van het gezelschap slechts één aanvullende balletles per week.)
Dus wat is het uiteindelijke doel van de techniek? “Er is geen doel”, lacht Shani Garfinkel, de Batsheva-danseres die mijn klas leidde aan Cedar Lake. 'Het is gewoon een manier om het lichaam veel geavanceerder en slimmer te maken, en om te leren veel dingen tegelijk te doen: coördinatie.' Via Gaga lokaliseer en erken je de plaatsen in je lichaam die zwak of bekneld aanvoelen. Tegelijkertijd leer je plezier te hebben in je beweging en ontdek je hoe je lichaam beweegt op een manier die uniek is.
Gaga in de klas
In een Gaga-les zijn er geen spiegels - een van Naharins meest geciteerde gevoelens is dat 'de spiegel de ziel bederft'. Hoewel de sessies een basisstructuur hebben, die meestal iets meer dan een uur duren, heeft elke Gaga-leraar de vrijheid om een beetje van zichzelf mee te nemen naar de klas. Beeldspraak en verbeeldingskracht zijn de sleutelwoorden, aangezien een groot deel van een Gaga-les wordt besteed aan wat in wezen gestructureerde improvisatie is. De docent roept beelden en bewegingsaanwijzingen op, en de leerlingen vertalen die richtlijnen in beweging. Sommige afbeeldingen, zoals het voelen van het vlees wegsmelten van je botten, worden vaak gebruikt. Anderen zijn specifiek voor individuele leraren. Shani, bijvoorbeeld, vraagt haar studenten om te trillen alsof ze bedekt zijn met kleine mieren, een krachtig beeld dat mijn huid deed kruipen.
Tijdens de les werk je aan het ontwaken en opwarmen van elk lichaamsdeel, van de kern tot de armen en benen tot de vingers, tenen en het hoofd. Zelfs tijdens pliés, tendus en développés - ja, er zijn een paar herkenbare 'stappen' - behoudt je bovenlichaam de vloeibaarheid en flow van de begeleide improvisatie. Meerdere keren tijdens de les bouw je op tot wat Shani noemt 'climaxen van inspanning, van proberen om veel dingen samen te brengen.' Dan val je net zo snel terug in kleine, subtiele bewegingen, zonder het gevoel in je hele lichaam te verliezen van het werk dat je net hebt gedaan.
Gaga op het podium
Na slechts twee lessen begon ik het verband te voelen tussen de choreografie van Naharin en de Gaga-training, en hoe zijn dansers worden voorbereid op de unieke eisen die hij aan hen stelt. Op het podium gaan de dansers van Naharin over van uiterste stilte naar explosieve, ruimtevretende bewegingszinnen, en verdwijnen ze net zo snel. Het kinesthetische bewustzijn dat ze van Gaga krijgen, stelt hen in staat om met snelheid en duidelijkheid te bewegen door middel van complexe en vaak verwrongen choreografieën. Omdat ze hun techniek vertrouwen, zijn ze vrij om zich te concentreren op hun prestatie-energie, of ze nu wezenlijk in de ruimte moeten staren of zichzelf in een maniakale, lachende razernij moeten werken.
Als ik naar een optreden van Batsheva kijk, zie ik dansers die graag bewegen - en het is moeilijk om niet mee te willen doen. Eindelijk kreeg ik mijn kans in de les die ik volgde bij DNA, gegeven door Batsheva-danseres Adi Salant. We hebben de afgelopen 45 minuten gewerkt aan een uitgebreide zin van de choreografie van Naharin, die ik niet half zo goed had kunnen uitvoeren zonder de Gaga-warming-up van tevoren. Ik voelde me uitgelijnd en hyperbewust van mijn ledematen, in staat om elk ledemaat onafhankelijk van de rest van mijn lichaam te bewegen door de snelle, agressieve zin. En het feit dat de spiegels bedekt waren, was bevrijdend - toen ik er eenmaal aan gewend was geraakt. Als je niet naar jezelf kijkt om te zien of je het goed doet, kun je aan hoe de beweging werkt voelt en stort u echt in uw optreden.
Door mijn smaak van Gaga wilde ik absoluut meer. Als danseres kun je gemakkelijk verstrikt raken in de wens om technisch perfect te zijn en altijd controle over je lichaam te hebben. Maar, zoals Shani na onze les uitlegde, “moet je soms de beweging van jezelf scheiden en iets laten gebeuren zonder jouw controle. Gaga gaat over het kunnen scheiden van lichaam en geest. ' En bovenal? 'Je kunt het niet zo serieus nemen', zegt ze. 'Verbind de inspanning met het plezier, de vreugde en de passie van dansen.'