Dit essay verschijnt in Hij kwam nooit thuis: interviews, verhalen en essays van dochters over het leven zonder hun vaders door Regina R. Robertson
Niet lang nadat mijn scheiding rond was, zag ik mijn ex-man bij een van de basketbalwedstrijden van onze zoon. Hij was altijd een aanwezige vader geweest, dus het was niet ongebruikelijk dat hij naar buiten kwam en zijn steun betuigde. Ik kan echter niet zeggen dat ik blij was dat hij er was. Eigenlijk was ik nog steeds pissig over een deel van de rommeligheid die was verdwenen tijdens onze breuk, dus ik had echt geen zin om hem te zien, waar dan ook. Toen klikte er iets.
Op een gegeven moment keek ik omhoog en over de tribunes en realiseerde me dat ik aan de ene kant zat en hij helemaal aan de andere kant. Verdomme. Bij een gelegenheid dat we verenigd hadden moeten zijn, waren we mijlenver van elkaar verwijderd, wat niet cool was. Ik betrapte mezelf erop dat ik een bekend patroon herhaalde, en ik had beter moeten weten. Door onze problemen werd Ian het kind wiens ouders zo losgekoppeld waren dat ze niet eens naast elkaar konden zitten, laat staan een beschaafd gesprek konden voeren. Ik was ooit dat kind geweest en het was niet leuk.
Zodra het spel voorbij was, vond ik mijn ex in de menigte en vroeg of hij een paar minuten had om te praten. Ik wilde hem echt vertellen hoe ik me voelde, precies op het moment. Ik wilde dat we het gesprek op zijn minst face-to-face zouden beginnen.
Weet je wat? Dit is niet goed voor Ian, zei ik. Laten we deze shit achter ons laten, want het heeft niets te maken met hoeveel we allebei van hem houden.
Hij hoorde me uit en nadat hij diep had ingeademd, stemde hij toe. Ik denk dat we allebei opgelucht waren toen we de eerste stap zetten om de zwaarte die we met ons meedroegen los te laten. Dat was ons keerpunt.
Het was niet gemakkelijk, maar we begonnen het werk te doen dat nodig was om onze weg terug naar een vriendschap te vinden. Maar zelfs als we niet bij elkaar waren teruggekomen - als vrienden of als ouders - heb ik nooit getwijfeld aan zijn rol als vader. Zoals hij had laten zien bij die basketbalwedstrijd en op zoveel andere manieren, stond hij centraal voor Ian, die toen in de zevende klas zat. Dat is het soort vader dat hij altijd was geweest. Helaas was mijn vader niet zo.
Ik was pas acht toen mijn ouders scheidden, maar ik kan me niet herinneren dat hun breuk zo'n verrassing was. Ik heb nooit geweten wat er mis ging, maar na zeven jaar had hun relatie een niveau bereikt waarop ze constant ruzie hadden. Zoals iedere dag. Er werd ook veel met deuren dichtgeslagen en het was moeilijk om niet te merken dat mijn vader in de woonkamer sliep. Ik herinner me dat hij maandenlang elke nacht op de grond lag omdat de bank te zacht was voor zijn rug. De spanning was hoog en ik schaamde me zo door de gedachte dat iedereen in de buurt wist, of op zijn minst hoorde, wat er in ons huis aan de hand was. Hoewel ik wilde dat alles anders zou zijn, was het vertrek van mijn vader niet de verandering waar ik op hoopte.
Er zijn momenten die in mijn gedachten terugkomen als een scène uit een film, en de dag dat hij mij en mijn zus, Reina, vertelde over de scheiding is er een van. Ik zie hem nog steeds op de bank zitten, ons een voor een optillen en ons aan weerszijden van zijn schoot zetten. Zij en ik stonden tegenover elkaar en keken naar hem op, terwijl hij begon uit te leggen waarom hij wegging. Reina is vier jaar jonger dan ik, dus ik betwijfel of ze begreep wat hij zei, maar ik deed het wel. Nou, ik dacht van wel. Hij verzekerde ons dat het niet zo'n groot probleem was, dat alles goed zou komen. Ik was opgelucht toen hij zei dat zijn aanwezigheid in ons leven niet zou veranderen en dat hij er nog steeds voor ons zou zijn. Door wat hij die dag zei, dacht ik dat wat er ook gebeurde alleen tussen mijn ouders was.
Het woord echtscheiding was mij niet vreemd. Als kind van de jaren zeventig groeide ik op als onderdeel van een generatie kinderen van wie de ouders zijn gescheiden, en dat werd niet als iets verschrikkelijks gezien. Misschien geloofde ik daarom wat mijn vader mij en Reina die dag vertelde, dat alles goed zou komen. Maar dat was het niet. Het gedrag van mijn ouders tijdens en na hun scheiding - van de constante gevechten tot hun uiteindelijke vervreemding - was zeer teleurstellend en kwetsend voor mij. Ik was nog meer teleurgesteld en nog meer gekwetst toen mijn vader uit ons leven leek te verdwijnen. Ik realiseerde me pas veel later dat de scheiding daar eigenlijk weinig mee te maken had. Het had meer te maken met wie hij was als man.
Ik heb vastgehouden aan de goede herinneringen die ik aan mijn vader heb. Hij nam mij en Reina mee naar de drive-in-film, waar we dol op waren, en ik herinner me dat hij de leuke vader in onze straat was. Hij was toen sterk en mager; alle kinderen dachten dat ze meneer King konden ontlopen, maar dat lukte niet. Daar kreeg hij een kick van. Mijn vader was een knappe man en ik dacht altijd dat hij de mooiste handen had. Als werktuigbouwkundig ingenieur gebruikte hij zijn handen voor zijn werk, maar omdat hij twee oudere dochters had uit zijn eerste huwelijk, wist hij ook echt hoe hij haar moest kammen! Als hij mijn haar deed, vond ik het gewoon het coolste. Ik herinner me ook het kruis dat hij om zijn nek droeg. Hij droeg het zo vaak dat ik de smaragdgroene steen in het midden ervan nog kan zien. Dat voelt allemaal als een leven geleden.
Nadat mijn vader was verhuisd, zagen Reina en ik hem vrij regelmatig. Hij woonde in een appartement niet ver van ons huis en we logeerden om de twee weken bij hem. Ik herinner me de details van die weekenden niet meer, maar er waren tijden dat ik met een paar kinderen speelde die in zijn gebouw woonden. Hun vader was een beetje gemeen en gemeen, en ik dacht altijd: oh man, ik ben zo blij dat ik een geweldige vader heb. Ik voelde me gelukkig.
Hij zei nooit iets over mijn moeder en ze sprak ook niet slecht over hem. Pas toen ik ouder werd, vertelde ze me dat hij te laat was met de kinderbijslag of helemaal niets betaalde. Maar toen zei ze alleen dat onze kleren naar sigaretten rook als we terugkwamen van een bezoek aan hem. Ze was gestopt met roken, maar hij nog niet, dus zou ze ons onze kleren buiten laten hangen om de geur kwijt te raken. Maar eigenlijk zeiden ze geen van beiden veel over de ander, en als ik er nu aan terugdenk, vraag ik me af of ze na de scheiding ooit nog echt met elkaar hebben gesproken. Ik weet zeker dat ze het gehad hebben over wanneer ze ons in die weekenden moesten ophalen en afzetten, maar dat was waarschijnlijk het zo'n beetje.
Toen was er een verschuiving. Ik kan niet precies aangeven wanneer of hoe het begon, maar ergens onderweg dreef mijn vader gewoon weg. Die bezoeken om de andere weekenden vertraagden ook, maar ik merkte het niet meteen omdat het leven erg druk werd bij ons thuis. Reina en ik volgden al een paar jaar acteerlessen en tegen de tijd dat ik dertien was, werkten we allebei voor televisie. Het was een spannende tijd voor ons, maar onze vader was er niet veel. Ik kan het aantal keren dat hij naar een van onze opnames kwam op één hand tellen. Dat was zeker verontrustend, maar ik heb er nooit over gesproken. Ik denk dat ik hoopte dat de dingen op de een of andere manier beter zouden worden. De speler laden...
Ik geef mijn voormalige costar Hal Williams de eer dat hij een geweldige invloed heeft gehad. Hij speelde mijn vader op 227, dat zes seizoenen werd uitgezonden, en werd ook een vaderfiguur voor mij toen de camera's stopten met draaien. Hij zou me onder hem laten zitten en over tienerdingen praten en gewoon zijn, iets wat ik niet langer deed met mijn vader. Hal is een warm, liefdevol persoon en ik waardeer het enorm dat hij er voor mij is. Rond die tijd kreeg ik ook te maken met het feit dat mijn vader trouwde met een vrouw die amper vijf jaar ouder was dan ik. Op mijn zeventiende was dat veel voor mij om te verwerken, omdat ik bovenal gewoon dichter bij hem wilde zijn.
Veel mensen denken dat meisjes hun moeder nodig hebben en jongens hun vader, maar kinderen hebben hun beide ouders nodig. Meisjes hebben hun vader om zoveel redenen nodig in hun leven. Er zijn bepaalde dingen over het leven en relaties die alleen een vader zijn dochter kan leren. Als hij niet voor haar beschikbaar is, leert ze met vallen en opstaan. Traditie suggereert dat mannen de achtervolgers zijn, maar dat is slechts de helft van het verhaal. Wij, als vrouwen, zijn de uitverkorenen. Wij zijn degenen die ja of nee kunnen zeggen tegen onze vrijers, maar als een vader of een andere mannelijke figuur er geen voorbeeld is voor een jong meisje, hoe leert en scherpt ze dan haar keuzevaardigheden aan? Velen van ons leren op de harde manier. Ik weet dat ik het deed.
Soms gaat het erom te weten dat je vader achter je staat, zelfs als hij geen woord zegt. Ik herinner me dat ik zo gekwetst en overstuur was toen ik het uitmaakte met mijn eerste vriendje. Dat eerste echte liefdesverdriet is altijd pijnlijk, en het feit dat ik mezelf zo in twijfel trok, maakte het nog erger. Was ik het? Zou hij meer geïnteresseerd zijn geweest als ik er zo uitzag? Heb ik iets gezegd of gedaan waardoor hij zich afwendde? Gelukkig kon Hal me troosten, dus ik dacht in die emotionele tijd niet echt aan mijn vader. Hoewel ik het punt al lang voorbij was om vrijwillig zoiets persoonlijks met hem te delen, vraag ik me achteraf af of die ervaring misschien anders was verlopen als hij er was geweest om me te steunen. Ik betwijfel of ik op die negatieve gevoelens over mezelf zou hebben gezeten als hij er was geweest om me gewoon te knuffelen en me te vertellen dat het goed zou komen. Misschien had ik later ook andere keuzes gemaakt, maar dat zal ik nooit weten.
Net zoals de details van de dag dat hij ons over de scheiding vertelde, in mijn geheugen gegrift staan, zo is de dag dat mijn vader me, Reina, en onze oudere zus Pat vertelde over zijn diagnose van Parkinson. We gingen naar zijn huis en toen we allemaal gingen zitten, begon hij enkele van de vreemde dingen uit te leggen die er waren gebeurd. Hij vertelde ons over de keer dat hij van een stoeprand stapte en de rand van het trottoir eruitzag alsof het drie meter hoog was. Toen vertelde hij ons over het proberen door deuropeningen te lopen en hoe alles zou vervormen en vervormen. In het begin had hij geprobeerd die dingen weg te poetsen als tekenen van veroudering, maar zijn vrienden drongen er bij hem op aan om naar de dokter te gaan. Mijn zussen en ik zaten daar in shock en keken heen en weer naar hem en elkaar. We wisten niet wat we moesten denken of zeggen.
Ik tastte volledig in het duister over de ziekte van Parkinson. Ik wist niet wat het was of hoe het zijn leven zou beïnvloeden, maar alleen al de gedachte dat hij een ernstig gezondheidsprobleem zou hebben, was hartverscheurend voor mij. En het werd alleen maar erger. Hij verslechterde meer en meer, jaar na jaar. Tegen de tijd dat de ziekte zijn lichaam en geest begon over te nemen, woonde hij met zijn vierde vrouw in Panola County, Texas. Ik was zwanger toen mijn man en ik hem gingen bezoeken, en ik was er kapot van wat ik zag. Het huis was zo onverzorgd en toen ik mijn vader in die omstandigheden zag leven, werd ik nog emotioneler dan ik al was. Mijn man wilde niet dat ik in die omgeving zou zijn, en hij vond het ook niet leuk om me zo overstuur te zien, dus verzon hij een excuus voor ons om de reis af te breken. Ik kon die hele scène echter niet uit mijn hoofd krijgen, en toen ik eenmaal hoorde dat de schoonzoon van mijn vader veel van zijn geld had gestolen, wist ik dat er iets moest veranderen. Toen begonnen Pat en ik met plannen om hem terug naar huis te brengen, naar Los Angeles.
Pat deed het fysieke deel om voor hem te zorgen en ik deed het financiële einde. Het was voor niemand van ons gemakkelijk; nogmaals, mijn emoties waren alle over de plaats. Ik hield van mijn vader en deed alles wat ik kon om ervoor te zorgen dat hij de beste zorg kreeg, maar ik voelde ook enige wrok over de situatie. Er waren tijden dat ik dacht: je was er zo lang niet voor me en nu moet ik voor je zorgen? Aan de andere kant voelde ik me schuldig omdat ik wrok koesterde tegen iemand die zoveel leed.
Terwijl we voor hem zorgden, hadden Pat en ik echt een kans om te praten, en ik was verrast te horen dat mijn vader er niet voor haar of onze andere zus, LaVelle, was geweest op de manieren die ik me altijd had voorgesteld. Ironisch genoeg hadden we allebei geloofd dat de andere zussen het beter hadden, maar dat was niet per se het geval. Tijdens een van onze gesprekken bood Pat haar perspectief op mijn vader. Ze vroeg zich af of hij gewoon ouderwets was in zijn denken, alsof hij misschien geloofde dat als kinderen een bepaalde leeftijd bereikten, ze er alleen voor stonden en hun eigen ding deden. Haar uitleg was interessant. Het deed me ook denken dat mijn vader een tatoeage over elke tatoeage plaatste en gewoon verder ging. Misschien is dat precies hoe hij leefde en wie hij was - ten goede of ten kwade.
Hoewel hij op dat moment niet goed kon praten of zijn gevoelens kon uiten, voelde ik dat hij zich schuldig voelde over hoe de dingen waren gelopen. Ik weet zeker dat hij spijt had van het verleden. Ik zag het aan zijn gezicht. Ik had ook spijt. Ik had spijt van het aantal jaren dat was verstreken zonder dat we een betere relatie hadden. Ik vond het jammer dat hij niet kon delen in de speciale momenten zoals mijn bruiloft, waar mijn grootvader me door het gangpad begeleidde, of de geboorte van mijn zoon of een van mijn professionele prestaties. Ik wenste ook dat Ian de kans had gehad om hem echt te leren kennen. Soms ging hij met me mee om mijn vader te bezoeken, en ik kon zien dat hij niet echt wist wat hij moest zeggen. Mijn moeder was sindsdien hertrouwd en het zou mijn stiefvader zijn die de rol van Ians grootvader op zich zou nemen. Ik ben de pijn van het vertrek van mijn vader uit mijn leven nooit te boven gekomen, maar toen de ziekte het eenmaal overnam, had ik geen andere keuze dan te accepteren dat hij er gewoon niet voor mij kon zijn - of voor ieder van ons.
Ik was negen jaar getrouwd voordat mijn man en ik uit elkaar gingen en uiteindelijk scheidden. Net zoals ik mijn ouders had zien ruziën en vechten, zag mijn zoon zijn ouders ruzie maken en vechten. Het was alsof de geschiedenis zich herhaalde, en ik vond het verschrikkelijk dat hij daar getuige van moest zijn. Het was zo'n stressvolle tijd in mijn leven, en hoewel ik dankbaar was dat ik mijn moeder aan mijn zijde had, wenste ik ook dat ik de telefoon had kunnen pakken en met mijn vader had kunnen praten. Hij was toen echter gewoon te ziek. Toen ik een oor nodig had, sprak ik met mijn vriendinnen, van wie velen ook gescheiden waren. Sommigen van hen vertelden me zelfs hoe hun vaders hen hadden geholpen en ik realiseerde me opnieuw hoeveel ik had gemist. Ik was een volwassen vrouw, maar ik wenste nog steeds dat mijn vader er voor me kon zijn, net zoals ik had gedaan toen ik een tiener was.
Hij was tachtig jaar oud toen hij zijn strijd met Parkinson verloor en ik denk vaak aan hem, vooral als ik een nummer van Michael Jackson hoor. Ze stierven in dezelfde zomer, in 2009, slechts enkele maanden uit elkaar. Mijn vader is nog steeds zo'n deel van mij - van mijn lichaamsbouw en snelle stofwisseling, waar ik nu zo dankbaar voor ben, tot mijn gevoel van verbinding met het universum. Als volwassene kwam ik erachter dat hij mijn moeder al die jaren geleden had laten kennismaken met Religieuze Wetenschappen. We waren altijd met haar naar de kerk geweest, dus ik had geen idee dat hij degene was die ons op dat pad zou leiden. Dat was een goed gevoel. Ik zal nooit weten hoe mijn leven eruit zou hebben gezien als hij meer beschikbaar was geweest toen ik opgroeide, maar ik voel geen bitterheid. In plaats daarvan merk ik dat ik nog steeds aan het nadenken ben over de would-haves, could-haves en what-ifs.
Het is een beetje gek om te denken dat ik nu langer gescheiden ben dan dat ik getrouwd was, maar ik waardeer de reis, omdat het mijn ex en ik terugbracht naar een vriendschap die ons hielp geweldige co-ouders te worden. Ian zit nu op de universiteit en ik weet hoeveel hij ons waardeert voor de moeite die we hebben gedaan, omdat hij zich herinnert wanneer dingen niet zo goed waren. Ik ben gewoon blij dat we allemaal aan de andere kant zijn gekomen. We hebben opnieuw gedefinieerd wat het betekent om een gezin te zijn, ons gezin, en we worden er allemaal beter van.
Hoe graag ik ook had gewild dat mijn vader in de buurt was gebleven, het is zo'n zegen om te zien dat Ian een vader heeft die er voor hem is, wat er ook gebeurt. Soms als ik hem betrap terwijl hij iets doet of zegt dat me aan zijn vader doet denken, glimlacht mijn hart gewoon omdat ik weet dat hij zich nooit van zijn vader zal losmaken zoals ik deed met de mijne. Dat maakt het allemaal de moeite waard.
-
REGINA KING is een Emmy Bekroonde actrice wiens kredieten meer dan drie decennia beslaan. Naast haar film- en televisierollen in Jerry Maguire, Ray, The Boondocks, 24 en American Crime, heeft ze regisseur en producer aan haar cv toegevoegd. Tot op heden regisseerde King afleveringen van Scandal en Being Mary Jane, evenals Southland, waarin ze vijf seizoenen speelde. Ze leidt ook het productiebedrijf Royal Ties met haar zus, Reina.
