Iets niet kunnen is geen optie voor Karola Lüttringhaus, oprichtster en artistiek directeur van Alban Elved Dance Company. Het is niet zo
het maakt niet uit of het geld krap is of dat een theaterregisseur meer bijzonderheden nodig heeft voordat hij 12 liter water op het podium laat Lüttringhaus brengt haar ideeën altijd tot bloei. 'Karola heeft een visie van wat ze wil proberen te achterhalen, en we zoeken uit of dat mogelijk is', legt Andrea Lieske uit, een van de oprichters van de driemansgroep die per project dansers toevoegt. De twee ontmoetten elkaar 15 jaar geleden in hun geboorteplaats, Berlijn, Duitsland, en kwamen terecht op de North Carolina School of the Arts in Winston-Salem, NC, waar Alban Elved is gevestigd.
Hoewel de achtergrond van Lüttringhaus conventionele moderne dans is, is haar choreografie allesbehalve. Ze bevat apparaten zoals water, bungee-koorden, een web gemaakt van klimtouwen, een zeven meter lange tafel, 3D-animaties, beeldende kunst, sculpturen, rotswanden, video's en een 4,5 meter hoge, 12- voet-brede structuur. “Al mijn stukken zijn heel verschillend. Ik wil niet steeds hetzelfde stuk maken ”, zegt Lüttringhaus.
Hoewel Alban Elved haar geen miljonair maakt, is de groep zeer succesvol - grotendeels dankzij de toewijding van het bedrijf aan toeren. “We zouden in één stad kunnen bestaan zonder te toeren als we daarvoor geld zouden krijgen, maar ik denk dat moderne dansgezelschappen zoals de onze moeten toeren. Ons vakgebied is internationaal verspreid. Ik denk dat ons succes en onze reputatie afhangen van het feit dat we deel uitmaken van bepaalde festivals en optreden in bepaalde gebieden ”, zegt Lüttringhaus. 'Je hebt beoordelingen van overal nodig.'
Door zoveel tourende optredens te krijgen, besteedt Lüttringhaus veel tijd aan publiciteit. Naast boekingsagent treden Lüttringhaus en haar team op als crew, klanten, decorbouwers (alles behalve lassen) en lichtontwerpers - al werken ze ook samen met twee professionele lichtontwerpers. 'Ik laat ze zelden een compleet lichtontwerp maken zonder enige input van mij', zegt Lüttringhaus. 'Meestal kom ik naar ze toe met vaste ideeën, zoals stadslicht van slechts één kant.'
Haar strakke teugel gaat niet over micromanaging, het maakt allemaal deel uit van het creatieve proces. 'Ik stel me de lichten voor als ik een stuk maak', zegt ze. 'Ze maken er al deel van uit - ook kostuums. We proberen iets te vinden dat past bij de emotionele inhoud van het stuk. Ik heb een achtergrond in de beeldende kunst en verwerk soms schilderkunst in de kostuums, maar ik hou van een voetgangerslook. '
Hoewel de visuele elementen de neiging hebben zich gelijktijdig met de beweging in haar hoofd te ontwikkelen, is geluid een ander verhaal. Soms, of ze nu samenwerkt met live muzikanten zoals ze dat wil of niet, de muziek bestaat pas dagen voor de show, waardoor het gezelschap gedwongen wordt om in stilte te repeteren. “Ik hou van stilte. Ik vind het ritme van de beweging door gewoon te kijken en te luisteren naar de dansers die erop dansen ”, zegt Lüttringhaus.
Waterval
Alban ging weg is Keltisch voor herfstnachtevening, 'letterlijk het' licht van het water '. De uitdrukking leek perfect voor de naam van het bedrijf van Lüttringhaus zodra ze erover struikelde. 'Ik hou van water', zegt ze. “We hebben een stuk genoemd Aurora - altijd overal water geven , omdat alles op de een of andere manier met water te maken heeft. ' Tot nu toe is de langste en meest substantiële 'water'-dans van het gezelschap Lena’s Bath, dat begon als een solo van zes minuten en later veranderde in een trio van 23 minuten. Het stuk vereist 12 liter water, een zwart zwembad van 3 meter breed dat is ontworpen om in de vloer op te gaan, zodat het lijkt alsof het water niet wordt vastgehouden door iets specifieks, drie emmers, een plank van hout, wissers, speciaal zwart plakband dat laat geen sporen achter op de vloer, plastic voering en een geverfde achtergrond die Lüttringhaus doet denken aan 'een gerimpelde huid, alsof je al een tijdje in de badkuip zit', zegt ze.
Elk van de drie dansers heeft een andere relatie tot het water. 'Ik ben degene die nat wil worden maar bang is, dus als ik in het zwembad kom, word ik altijd op de een of andere manier ondersteund, nooit helemaal in het water', zegt Lüttringhaus. 'We worden steeds natter als we proberen elkaar ervan te weerhouden het water in te gaan, maar ook door elkaar een ei te geven.'
Danseres Lena Polzonetti, van wie de solorol is ontstaan, raakt doordrenkt van de trio-versie. 'We gebruiken warm water, maar aan het einde van het werk koelt het behoorlijk af', legt ze uit. 'Toch voelt het na 15 minuten hard dansen nooit te koud aan.' Hoewel ze geen rillingen krijgt, maakt ze zich wel zorgen over uitglijden buiten het zwembad. 'Binnen het zwembad ben je in ieder geval beperkt tot een relatief kleine ruimte, maar als je van de ene kant van het zwembad naar de andere wilt gaan, om de buitenkant heen te gaan, kun je daar niet zomaar heen rennen, want er is een grote kans op een enorme en dwaze bananenschil, ”legt ze uit. 'Het veiligste is om op de grond te gaan liggen, of gewoon te vertragen.'
Polzonetti lacht om lichte ergernissen, zoals water in haar neus of in haar oren krijgen. 'Het is sowieso een speels stuk, dus een beetje extra snuiven of hoofdschudden is niet echt misplaatst', zegt ze. Haar grootste uitdaging is echter om alles wat er gebeurt er opzettelijk uit te laten zien. 'In het water heb je niet altijd de touwtjes in handen, maar dat moet je wel in de voorstelling opnemen', legt ze uit. “Het water is op zichzelf al zo mooi dat het de artiest de ruimte geeft om te ontspannen. Ik heb altijd het gevoel dat het moeilijke deel voorbij is en dat ik de beloning heb bereikt als we aan het einde solo bij het zwembad komen, en ik kan er gewoon in springen. '
De zwaartekracht tarten
Als water het hart van Alban Elved is, dan is lucht zijn brein. “Karola en ik zijn samen begonnen met luchtwerk, spelen rond en gewoon dingen uitproberen”, legt Lieske uit. Na het leren van de basisprincipes van het hanteren van een touw en harnas, brachten de twee uren door met het intuïtief spelen met momentum.
'Ik weet zeker dat wanneer de meeste mensen willen choreograferen, ze soms gewoon in de lucht kunnen blijven', zegt Lüttringhaus. 'Ik denk dat mijn verlangen om luchtwerk te doen voortkomt uit dat basisidee, of me afvragen over dingen als: 'wat als ik haar gewoon met één hand zou kunnen optillen?' Als je die persoon in een touw doet, kun je haar met één hand optillen. omdat haar gewicht wordt ondersteund door het touw. ' Naast het maken van bovenmenselijke bewegingen, kunnen luchtapparatuur worden gebruikt om de relaties tussen personages te laten zien. 'Als ik bijvoorbeeld wil laten zien hoe twee mensen verschillend zijn, hoe de ene persoon de ander volledig verafgoodt, kan ik er een in de lucht steken', legt Lüttringhaus uit.
Omdat het bedrijf werkt met een basistouw en harnas en niet met een hangende structuur, betekent luchtwerk veel tijd besteden aan het ondersteboven draaien. Dit kan leiden tot hoofdpijn, misselijkheid en desoriëntatie. Of je het nu moeilijk vindt om te draaien of er als een onverschrokken kind voor kiest, heeft weinig te maken met je niveau van danstechniek. “Het gebruik van de touwput is vergelijkbaar met een danser die de vloerput gebruikt. Je moet weten hoe je het touw moet gebruiken om je bewegingen te versterken ”, zegt Lüttringhaus.
Toen Polzonetti begon met luchtwerk, was haar grootste uitdaging om door de ruimte te bewegen in posities die nooit eerder mogelijk waren geweest. 'Ik merkte dat ik ondersteboven stond en totaal niet in staat was om rechts van links te onderscheiden, of boven het podium van beneden', zegt Polzonetti. “Kijken naar de choreografie en mezelf visualiseren tijdens de beweging was een grote hulp. Ik was verbaasd en dankbaar over hoeveel mijn hersenen en lichaam werkten om beweging te achterhalen zonder dat ik er bewuste moeite voor hoefde te doen. Soms kwam ik terug voor de repetitie en ontdekte ik dat iets dat ik de dag ervoor niet kon, plotseling werkte. '
De dansers moeten de mechanica van het lichaam begrijpen om de choreografie van Lüttringhaus uit te voeren. “We vergelijken het basisidee van touw- en harnaswerk met leren dansen met een nieuwe partner”, zegt Lieske. 'Je moet de karakteristieken, het momentum, de snelheid en de fysica erachter leren om ermee te kunnen dansen.'
Web wevers
Dansen op een web is geen gemakkelijke taak, hoewel het gemakkelijker wordt met oefenen. 'Toen ik met het web begon te werken, was ik gefrustreerd over hoe moeilijk het was om de beweging erin te beheersen', zegt Lieske. “Sterkte winnen en leren hoe je het web kunt manipuleren, was de sleutel. In mijn ervaring heeft elk apparaat zijn uitdagingen en beperkingen, maar ook geweldige mogelijkheden, wat het leuke is. Het is een kwestie van geduld en onderzoek. '
Lieske is meer vertrouwd met het web dan de meesten, omdat zij en Lüttringhaus het hebben ontworpen en gemaakt. Het kostte de vrouwen ongeveer een dag om twee touwen van 125 voet aan elkaar te knopen - vervaardigd op een manier die vergelijkbaar is met de manier waarop visnetten worden gemaakt. Ze hebben ook enkele van de secties door een heldere waterverwarmingsbuis geregen om het zachter te maken en lieten het web los van het plafond hangen in plaats van het onderaan in de grond te verankeren. Dit betekent dat 'er een zekere mate van gissen is hoeveel momentum, beweging en draaiing het web heeft voor en nadat je een beweging uitvoert', zegt Lieske.
Afgezien van hun eigen spieren, zijn er geen veiligheidsmaatregelen genomen bij het werken op internet. Gelukkig is er geen enkel bedrijfslid afgevallen. “Op internet blijf je door vol te houden”, zegt Lieske. 'Er zijn sommige posities waar je lichaam voldoende in is verweven om een evenwichtspositie te vinden, maar meestal vergt het kracht en oefening.'
Ter plekke
Dankzij het touw- en harnaswerk en het web kan Alban Elved deelnemen aan tal van buiten-, lucht- en locatiespecifieke festivals. Tweemaal trad het gezelschap op in de Vedauwoo-rotsformaties in Wyoming als onderdeel van het Snowy Range Summer Dance Festival. Ze geven toe dat de ervaring anders is dan alle andere, maar belasten soms hun probleemoplossende vaardigheden. Om te beginnen zijn er in Winston-Salem geen rotsen die in de buurt komen van die in Wyoming, dus het gezelschap zit vast aan het repeteren in een studio. 'De rotswanden zijn 30 meter hoog en we hebben een plafond van 4,5 meter in onze oefenruimte', zegt Lüttringhaus.
De grotere hoogte betekent langere touwen, maar een upgrade van touwen van 20 voet naar touwen van 100 voet is geen slechte zaak. Lüttringhaus zegt dat de kwaliteit van het uurwerk mooier is. Een kort touw zorgt ervoor dat je snel heen en weer zwaait, terwijl een lang touw je een zwevende kwaliteit geeft omdat het meer hangende bewegingen mogelijk maakt.
Aangezien het doel van locatiespecifiek werk is om 'het bewegende lichaam en de architectuur te combineren en iets tot leven te brengen door de verbinding van de twee', zegt Lüttringhaus, verwacht het bedrijf veranderingen te moeten aanbrengen zodra ze in de daadwerkelijke ruimte zijn aangekomen. Afgelopen zomer bracht Alban Elved een webstuk naar Vedauwoo. “We kwamen aan en ontdekten dat niet veel werkte zoals we hadden gepland. Ik verwachtte dat het anders zou zijn - maar niet veel anders. We hebben binnen een paar dagen een nieuw stuk gemaakt, gebruikmakend van de beweging die we hadden, maar we veranderden de muziek, de volgorde van de stappen, de personages, de kostuums, het verhaal. '
Een drastische herstructurering van het stuk was nodig omdat het web bij binnenshuis repeteren aan stijve stalen balken hing, maar bij Vedauwoo aan een kabel die tussen twee rotsblokken was gespannen. 'Er werd natuurlijk veel gegeven ... toen we op het web stapten, gaf het ongeveer twee tot drie voet. We hebben de bounce uiteindelijk in ons voordeel gebruikt ”, zegt Lüttringhaus.
Klimrek
Alban Elved brengt niet al zijn tijd door in de lucht of in het water. Het meest stabiele apparaat dat het gezelschap gebruikt, is een 4,5 meter hoge sculptuur zonder beweegbare gewrichten, maar onderdelen die gemakkelijk genoeg kunnen worden verplaatst om de transformatie onderdeel te maken van de choreografie. 'Ik weet niet wat me heeft gebeten, maar ik wilde een enorm bouwwerk bouwen in de vorm van een piramide waarmee we buiten in een park luchtwerk kunnen laten zien', zegt Lüttringhaus. 'We reizen ermee, we kunnen er wat van ons repertoire rekbare stof omheen laten zien, we kunnen er alles mee.' Het piramide-idee veranderde later in een kubus die minder gecompliceerd is en de dansers meer ruimte geeft om erin te bewegen.
Wetenschappelijk experiment
De meest recente structuur verscheen in de Free Space 2004 — The Bridge-samenwerking tussen Alban Elved en computerwetenschappers van Wake Forest University. Een van de personages in het stuk, genaamd Een abstracte dag , werd geïnspireerd door lijnen van Albert Camus ' De val “Vier dansers leven binnen de structuur, die er heel abstract uitziet als een huis. We gebruikten schaduwen gemaakt door stof met achtergrondverlichting die voor de structuur was uitgerekt om vensters en niveaus te illustreren. Eén persoon had een videocamera en het beeld dat ze filmden, werd [in realtime] op de achterwand geprojecteerd. We hadden een computer op het podium en projecteerden ook het beeld van een computer op de achterwand. De computer werd een ander personage met een eigen stem ”, legt Lüttringhaus uit. Elke danser spreekt gedurende het stuk in een andere taal en een acteerleraar coachte de dansers. “Ik wilde spreken op het podium brengen. Ik wilde het goed doen ”, zegt Lüttringhaus, die de tekst schreef in samenwerking met een van de wetenschappers, de dansers en de acteercoach.
Het Free Space-project begon drie jaar geleden toen Duke University Institute of the Arts (Duke Performances) en Fitzpatrick Center-wetenschappers een stuk bestelden bij Alban Elved. 'Free Space is een concept dat dans kan profiteren van wetenschap en wetenschap kan profiteren van kunst', zegt Lüttringhaus. 'In wezen bedenken wetenschappers nieuwe computerprogramma's, en wij zijn de gebruikers. We proberen erachter te komen hoe dit product zal worden gebruikt en wat mensen die het gaan gebruiken willen dat dit ding doet ”, zegt Lüttringhaus.
Communicatie tussen hen en de wetenschappers kan lastig zijn, maar uiteindelijk lonend. Hoewel de wetenschappers niet wisten wat een dansfrase was, worstelen Lüttringhaus en Lieske met wat computertaal is en hoe het werkt.
De samenwerking dient ook als publieksontwikkeling. 'Het brengt wetenschappers naar dans en dansers naar wetenschap', zegt Lüttringhaus. 'En voor de betrokken wetenschappers is het spannend om hun werk uit te voeren, het dichter bij het publiek te brengen en uit te leggen wat ze doen - om het te demystificeren', zegt Lüttringhaus.
Partnering domein
Het zou misleidend zijn om te zeggen dat Alban Elved al zijn tijd besteedt aan het werken met apparaten. Het repertoire van het gezelschap omvat humoristische solo's, gecompliceerde op partnerschappen gebaseerde choreografieën en folk-geïnspireerde stukken.
Lüttringhaus dook in het leren van partnerschappen op dezelfde manier waarop ze zich vertrouwd maakte met touw en harnas - met vallen en opstaan. 'Heffen begon als een uitdaging, omdat ik niet veel had samengewerkt toen ik uit school kwam. De werken die ik maak, gaan uiteindelijk over persoonlijke interacties, die voor mij veel liften met zich meebrengen. Ik wilde echt werk maken dat onder de huid ging - fysiek en emotioneel. Ik wilde ons bedrijfsimago als zeer sterk en fysiek neerzetten ”, zegt Lüttringhaus. 'Traditioneel zie je grote mannen kleine vrouwen optillen. We tillen elkaars [even grote] lichamen op of iemand die zwaarder is. Wat we doen vereist techniek en een positieve instelling. Het stoort me echt om te zien dat twee mensen elkaar optillen die het niet goed doen. Het doet me ineenkrimpen. Het doet dit beeld van kracht pijn. '